In de Loirevallei beslaat chenin blanc 19 % van de wijngaarden. In Zuid-Afrika drinkt men hem onder de naam Steen.
Bij een Steen vraagt u zich misschien af of het om een andere druif gaat. Dit artikel legt uit wat chenin is, hoe hij smaakt, waar u hem kunt kopen en of het echt dezelfde druif is.
Chenin blanc uit de Loire en Zuid-Afrikaanse Steen: één en dezelfde druif
Chenin blanc, een druif die in de Loirevallei is ontstaan, heeft levendige zuren. De eenvoudigste manier om hem te proeven is de Lourens Family Wines Skuinskap Steen of de Rijk’s Private Cellar Chenin Blanc te reserveren.
Hij beslaat 19 % van de wijngaarden in de Loirevallei. Droog, halfzoet of mousserend: hij verandert van fles tot fles.
In Zuid-Afrika is Steen gewoon chenin blanc: dezelfde druif, een andere naam. Een Steen en een chenin uit de Loire kunnen anders smaken, dus vergelijkt u de stijl die op het etiket staat.
Wie hem zoekt, vindt in de selectie chenin blanc verschillende stijlen. Om te beginnen is een droge Vouvray of Montlouis de veiligste keuze.
Van de Loirevallei naar Zuid-Afrika: het verhaal van een reizende druif
Aan de Loire draagt chenin ook de naam Pineau de la Loire. In Vouvray wordt die naam nog steeds gebruikt.
De druif wordt al sinds minstens de 9e eeuw in de vallei verbouwd. Een nieuwkomer is hij dus niet. Op een oud etiket uit de Loire betekent Pineau de la Loire wel degelijk chenin.
Chenin behoorde tot de eerste stokken die in 1655 de Kaap bereikten. Om deze wijnstok te situeren, is de Zuid-Afrikaanse wijnbouw een goed vertrekpunt.
In 1960 vergeleek onderzoeker C. J. Orffer bladeren van Steen met chenin uit de Loire en concludeerde dat het om dezelfde druif ging. Steen is dus chenin, en het is de stijl die telt.
Een smaakprofiel tussen frisse zuren en honingtonen
Chenin herkent u in de eerste plaats aan zijn levendige zuren, die de wijn een heldere frisheid in de mond geven. In de droge stijlen proeft u vooral appel en witte bloemen.
Om verschillende droge wijnen te vergelijken, kijkt u het best naar de droge witte wijnen per regio. Een chenin zonder die frisheid verdient een kritische blik, want hij mist dan wat hem herkenbaar maakt.
Met suiker verandert chenin sterk van gezicht, en ook het terroir beïnvloedt zijn aroma's:
- Halfzoet en edelzoet: gekonfijt fruit, honing en witte bloemen, met zuren die de wijn ondanks de zoetheid fris houden.
- Savennières, op leisteenhellingen: kweepeer, peer, honing en acacia.
- Anjou-Coteaux de la Loire, op leisteen: dierlijke tonen.
- Anjou-Coteaux de la Loire, op kalksteen: minerale tonen.
Vouvray, Savennières, Anjou, Saumur: de appellaties van chenin
Touraine: Vouvray en Montlouis
Vouvray en Montlouis-sur-Loire zijn de twee chenin-referenties van de Touraine. Vouvray gaat van droog tot halfzoet en zelfs mousserend, wat bijna elke smaak dekt.
Montlouis, de buurman van Vouvray, maakt uitsluitend chenin: droge, halfzoete of parelende wijnen. Voor combinaties met jodiumrijke gerechten raadpleegt u het best wijn bij zeevruchten.
Anjou: Savennières, Anjou en Coteaux du Layon
Savennières, Anjou en Coteaux du Layon leveren niet dezelfde wijnstijl op. De tabel vergelijkt ze regel voor regel.
| Criterium | Savennières | Anjou | Coteaux du Layon |
|---|---|---|---|
| Stijl | Vooral droog | Stille witte wijnen | Zoete witte wijnen |
| Druif | Uitsluitend chenin | Vooral chenin, chardonnay en sauvignon samen tot 20 % | Witte wijnen op basis van chenin |
| Wat de smaak verandert | Overrijpe druiven en gunstig klimaat: halfdroog, halfzoet of zoet | Een beetje chardonnay of sauvignon kan in de blend | Suiker is er in alle gevallen |
Saumur: stille witte wijnen en fijne bubbels
Stille Saumur is een witte wijn zonder bubbels. Saumur Fines Bulles is een mousserende wijn, en de naam op het etiket kondigt dat aan. Chenin zit in beide.
Als aperitief drinkt u de Fines Bulles gewoon solo, zonder gerecht erbij. Aan tafel is de stille versie de eenvoudigste keuze, zeker bij vis.
Voor een eerste kennismaking met bubbels is de Fines Bulles het juiste vertrekpunt.
Halfzoet of edelzoet: de restsuiker maakt het verschil
Restsuiker is de suiker die na de gisting in de wijn achterblijft. Hoe meer er overblijft, hoe zoeter de wijn: een halfzoete wijn houdt er minder van over, een edelzoete veel meer.
De zuren van chenin brengen die zoetheid in evenwicht. U proeft gekonfijt fruit, honing en witte bloemen. Om te beginnen is halfzoet het makkelijkst om van te houden.
Bij een blanquette zijn de witte wijnen van de Loire de moeite waard; voor zoet:
- Bonnezeaux: halfzoete of edelzoete wijnen van uitsluitend chenin, te serveren bij roquefort en walnoten.
- Coteaux de l’Aubance: halfzoete wijnen met gekonfijt fruit en honing.
- Quarts de Chaume Grand Cru: edelzoete wijnen met gekonfijt fruit en honing.
- Bij een gerecht met saus blijft droge chenin een goede keuze.
De Zuid-Afrikaanse Steen: dezelfde druif, soms een ander profiel
In Zuid-Afrika is een wijn met Steen op het etiket gemaakt van chenin blanc. C. J. Orffer koppelde de naam in de jaren 1960 aan chenin door de bladeren te vergelijken.
Chenin beslaat 18,4 % van de Zuid-Afrikaanse wijndruivenaanplant, wat zegt hoe wijdverspreid hij is. Steen is dus geen aparte druif: beide namen duiden één druif aan.
Een Steen en een chenin uit de Loire smaken niet altijd hetzelfde. Wat verschilt, zijn de oogst en het terroir: chenin kan droge, halfzoete of edelzoete wijn geven.
Voor een droge Steen begint u bij de wijnen uit de West-Kaap. Het veiligst is om beide naast elkaar te proeven.
Chenin blanc vinden en zijn stijl herkennen
In Frankrijk vindt u chenin vooral aan de Loire. Op het etiket volstaat de naam van de druif of een appellatie om hem te herkennen: Vouvray, Montlouis-sur-Loire, Savennières, Anjou, Saumur, Coteaux du Layon, Bonnezeaux.
Bij wit vlees kiest u voor goed gestructureerde droge wijnen. Een droge Vouvray is de eenvoudigste start.
Om de stijl te kiezen, let u op deze drie punten op het etiket:
- De vermeldingen « sec », « demi-sec », « moelleux » of « doux » geven het suikergehalte aan.
- De appellatie alleen volstaat niet: Vouvray kan droog, halfdroog, halfzoet of mousserend zijn.
- De vermeldingen « Crémant de Loire », « Saumur Fines Bulles » of « Montlouis-sur-Loire » wijzen op bubbels.
Chenin blanc herkent u aan zijn levendige zuren, en hij levert droge, halfzoete, edelzoete of mousserende wijn op. De Zuid-Afrikaanse Steen is dezelfde druif.
Om te kiezen leest u de suikervermelding op het etiket. Om te beginnen is een droge Vouvray of een Montlouis het eenvoudigst. Chenin verrast wie denkt dat hij altijd zoet is.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de meest gebruikte druiven voor witte Loirewijn?
De belangrijkste witte druiven van de Loire zijn chenin blanc, melon B. en sauvignon blanc. Chenin is de druif van de Touraine en Anjou, melon B. die van de Muscadet, en sauvignon die van Sancerre.
Wat is de bekendste halfzoete witte wijn?
Coteaux du Layon is een bekende appellatie voor halfzoete witte wijnen van chenin. De wijnen zijn zoet, maar de zuren van de druif houden ze fris. Op het etiket volstaan de naam van de appellatie en de vermelding « moelleux » om hem te herkennen.
Wat is de beste witte wijn van de Loire?
Er bestaat geen beste witte wijn van de Loire, want de keuze hangt af van de gezochte stijl.
Vouvray kan droog, halfdroog, halfzoet of mousserend zijn, en Savennières is vooral droog. Het veiligst is om de suikervermelding op het etiket te lezen.
Kan chenin blanc lang bewaard worden?
Ja, chenin laat zich goed bewaren, en dat bewaarpotentieel is een van zijn troeven. Zijn levendige zuren helpen hem de tijd te doorstaan.
De halfzoete en edelzoete witte wijnen van de Loire gaan nog verder: hun bewaarpotentieel is groot.
